Weg met het Engels! Leven het Nederlands!

Agaist English; Pleidooi voor het NederlandsVorige week, en nu word ik heel persoonlijk, liep/fietste ik met mijn oudste broer door Nederland. Hij woont al vele jaren in Engeland en kende mijn betrokkenheid met het Nederlands. Hij vond dat ik wat moest doen aan al dat totaal onnodige Engels op bedrijfsgebouwen en winkels, maar ook op verkeersborden. Wat is in godsnaam een speed pedelec?, vroeg hij me (die mochten, stond onder een verkeersbord, nameljk op het fietspad). Lees verder

Nederland hoogopgeleid? Lamenietlachuh

BasisschoolOoit vonden we in Nederland dat we een natie van hoogopgeleiden moesten worden. Wie ons brood moest bakken en ons kapotte sanitair en fietsen moesten repareren vertelt dit domme verhaal niet. Ondertussen werden alle schooltypes met ‘lager’ in de naam geschrapt, maar desalniettemin holt ons onderwijs al jaren achteruit. De Onderwijsinspectie vindt nu dat de scholen in lager en voortgezet onderwijs in twee jaar het tij moeten keren door meer nadruk te leggen op de basisvaardigheden. Lees verder

Devaluering (?)

Jo Cas

Jo Cals en de Mammoet (afb: historiek.net)

Vroeger, ik spreek nu minstens van 50 jaar terug, noemde je onderwijs-gevenden op de lager school onderwijzers, die op de middelbare school leraren of soms docenten op ‘kakscholen’ zoals gymnasiums en hoogleraren de onderwijzers op de universiteiten. Op de lagere en middelbare school had je leerlingen en wie aan de universiteit leerde heette student. Onderscheid moet er zijn.
Die termen zijn stevig aan het schuiven geslagen. Toen de kweekschool een pedagogische academie werd, zonder dat dat  het ‘product’ ten goede kwam, gingen onderwijzers zich ook leraren noemen en de leraren op de middelbare school heetten vaker docenten. De hoogleraar bleef nog even, tot de verengelsing daar toesloeg en hoogleraren professoren werden. Tot dan toe was professor (wat ook leraar betekent) in Nederland een (onbeschermde) aanspreektitel en geen beroep. In de VPRO-gids las ik zelfs dat een voormalige correspondent/journalist tegenwoordig docent op het basisonderwijs is geworden.
Op een hts was je nog een leerling. Het begrip voor student was uitsluitend gereserveerd voor mensen die een universitaire opleiding volgden. Tegenwoordig heet iedereen die leert, zeker vanaf de lagere, pardon, basisschool student.

Ik ben benieuwd hoe deze toeëigening van hoger geachte beroepsnamen voortgaat. We hebben matuurlijk altijd nog de mogelijkheid die termen te verengelsen zoals in de rest van de (bedrijfs)wereld is gebeurd.
Opemerkelijk ook is dat in het hele onderwijsbouwwerk in Nederland de term ‘lagere’ is verdwenen. Cals had in zijn mammoetwet het hele middelbare onderwijs nog netjes opgedeeld in lager, middelbaar en hoger. Lager is geschrapt. Dat kun je natuurlijk ook niet hebben in een maatschappij die vindt dat ze ‘hogeropgeleid’ dient te zijn. Dan waardeer je alles gewoon wat op/schrapt het lage. Wie had het over devaluering?

Amsterdam: This street stands with Ukraine. Do you?

Zwanenburg(wal)

De Zwanenburgwal is veroekraiensd met een gele ban met Engelse tekst (afb: nrc/h)

Een bedrijfje in de binnenstad van Amsterdam kwam op het idee om de blauwe straatnaam-bordjes in de buurt van het Rusland te veroekraïensen door er een gele band op te plakken. Hartverwarmend initiatief, zou je denken. Wat is daar mis mee? De tekst op die band: This street stands with ukraine. Do you? Yes, of course. 

Dikke Van Dale verengelst ook

Van Dale Engels

Op de webstek van Van Dale struikel je meteen al over volstrekt onnodig Engels (afb: www.vandale.nl)

Het is buiten kijf dat het Nederlands tegenwoordig driftig leent uit het Angelsaskische taalgebied. Dat is te merken in de nieuwe uitgave van het gezaghebbendste woordenboek van de Nederlandse taal. De nieuwe Dikke Van Dale krijgt er dit jaar bijna duizend woorden uit het Engels bij, naast woorden uit onder meer het Japans, Deens, Arabisch en Portugees. Zo is het volslagen overbodige ‘influencer’ in de nieuwe Van Dale opgenomen. De zestiende editie van het woordenboek verschijnt op 22 maart. Lees verder

(Mij) onbekende woorden in Moby Dick

Moby DickNa jaren niet aan Moby Dick van Herman Melville  te hebben willen beginnen, heb ik vorige maand toch maar een Nederlandse vertaling van dit meesterwerk (nou, dat viel nogal tegen) in de boekerij geleend. Dat gaat veel over (zeil)schepen en er kwamen nogal wat (Nederlandse) woorden in voor die ik niet kende en die waarschijnlijk weinig Nederlanders (nog) kennen. Dan raak je weer bewust van dat delen van de taal voortdurend verdwijnen, omdat daar geen behoefte meer aan is of geen emplooi meer voor.  Lees verder

Anglomane reflex

FDFEr stond een tijdje terug een verhaal over Kees Brouwer in de VPRO-gids. Hij wil duurzame en sociale ondernemers bundelen en dat doet hij onder de noemer van Reaction. In de gids staat een foto van Kees (nee, niet Case) bij de schuur van zo’n duurzame en sociale onderneemster. Die schuur heet Knitwit Stable. Vanwaar al dat volslagen onnodige Engels? Het lijkt wel of Nederlanders zelden meer iets in het Nederlands benoemen. Lees verder

Nederlands wellicht verplicht in Franstalig België

Belgische staatsvlagDe regering van Wallonië neemt binnenkort een besluit of leerlingen verplicht Nederlands (of Duits, de derde landstaal) moeten volgen. Momenteel kiest een minderheid van de leerlingen in het voortgezet onderwijs voor Nederlandse les en dat aantal daalt al jaren. Lees verder